Εισαγωγή στην ESG, τη γεωπολιτική και τον επιχειρηματικό κίνδυνο

Η γεωπολιτική αστάθεια δεν αποτελεί πλέον εξαίρεση. Έχει γίνει η νέα κανονικότητα.
Το 2026, οι ελληνικές και ευρωπαϊκές επιχειρήσεις λειτουργούν σε ένα περιβάλλον που διαμορφώνεται από πολέμους, εμπορικές εντάσεις, ενεργειακή αστάθεια, απειλές στον κυβερνοχώρο και ρυθμιστικές πιέσεις.

Ταυτόχρονα, η δημόσια συζήτηση επικεντρώνεται συχνά στο κατά πόσον η Ευρώπη "επιβραδύνει" τη ρύθμιση της ESG. Από την εμπειρία μου σε συνεργασία με εταιρείες, τράπεζες και επενδυτές σε παγκόσμιο επίπεδο, η άποψη αυτή χάνει την πραγματική αλλαγή. Η ESG δεν αποδυναμώνεται. Μετακινείται από τον κανονισμό στην οικονομική πραγματικότητα.

Οι τράπεζες, οι ασφαλιστές, οι επενδυτές και οι μεγάλοι αγοραστές χρησιμοποιούν πλέον τα δεδομένα ESG για την αξιολόγηση του κινδύνου, της τιμολόγησης και της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας. Ως αποτέλεσμα, η γεωπολιτική, η διαχείριση κινδύνου και η ESG δεν αποτελούν πλέον ξεχωριστά θέματα. Είναι βαθιά συνδεδεμένα.

Με βάση τις τρέχουσες εξελίξεις, βλέπω πέντε βασικές τάσεις που θα διαμορφώσουν το επιχειρηματικό τοπίο στην Ελλάδα και την Ευρώπη το 2026.

Οφέλη από την κατανόηση του ESG και του γεωπολιτικού κινδύνου

Οι εταιρείες που κατανοούν αυτές τις τάσεις αποκτούν σαφές πλεονέκτημα.

Αυτοί:

• Προστασία της πρόσβασης στη χρηματοδότηση

• Μείωση της έκθεσης σε διαταραχές της αλυσίδας εφοδιασμού

• Βελτίωση των πιστωτικών και ασφαλιστικών όρων

• Ενίσχυση της εμπιστοσύνης με τους επενδυτές και τους εταίρους

• Λήψη καλύτερων μακροπρόθεσμων στρατηγικών αποφάσεων

Το σημαντικότερο είναι ότι μετακινούνται από την αντιδραστική συμμόρφωση στην προληπτική ανθεκτικότητα.

Πρακτικές τάσεις που διαμορφώνουν τις επιχειρήσεις το 2026

1. Γεωοικονομικές συγκρούσεις ως βασικός επιχειρηματικός κίνδυνος

Οι γεωοικονομικές συγκρούσεις εξελίσσονται σε έναν από τους πιο κρίσιμους κινδύνους για τις εταιρείες.

Περιλαμβάνει ξαφνικές αλλαγές σε:

• Εμπορικοί δασμοί

• Περιορισμοί εξαγωγών

• Επιδοτήσεις και κυρώσεις

• Τιμολόγηση ενέργειας και μεταφορών

Μια περιφερειακή σύγκρουση μπορεί να επηρεάσει άμεσα το κόστος των καυσίμων, την εφοδιαστική και τη διαθεσιμότητα των πρώτων υλών.

Για την Ελλάδα, ο κίνδυνος είναι ακόμη μεγαλύτερος. Ο τουρισμός, η ναυτιλία και οι ξένες επενδύσεις παραμένουν ιδιαίτερα ευαίσθητες σε εξωτερικούς κλυδωνισμούς. Οι εταιρείες που δεν συνυπολογίζουν τον γεωπολιτικό κίνδυνο στον προγραμματισμό τους εκτίθενται σε ξαφνικές αυξήσεις κόστους και απώλειες εσόδων.

2. Η ESG μετακινείται από την υποβολή εκθέσεων στον οικονομικό αντίκτυπο

Η ESG δεν είναι πλέον μόνο μια άσκηση αναφοράς.

Οι τράπεζες και οι επενδυτές ενσωματώνουν πλέον τα δεδομένα ESG απευθείας σε:

• Αξιολογήσεις πιστωτικού κινδύνου

• Τιμολόγηση δανείων

• Επενδυτικές αποφάσεις

Η κακή ποιότητα των δεδομένων ESG, η αδύναμη διακυβέρνηση ή η έλλειψη ευθυγράμμισης με τα πρότυπα ESRS και VSME μπορεί να οδηγήσει σε υψηλότερο κόστος κεφαλαίου ή περιορισμένη πρόσβαση σε χρηματοδότηση.

Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι Οι επιδόσεις ESG επηρεάζουν τον ισολογισμό, όχι μόνο την έκθεση βιωσιμότητας.

3. Η υπευθυνότητα της αλυσίδας εφοδιασμού επεκτείνεται ραγδαία

Οι γεωπολιτικές εντάσεις έχουν αποκαλύψει την αδυναμία του μοντέλου ενός προμηθευτή.

Ταυτόχρονα, οι μεγάλες εταιρείες πρέπει να αποδείξουν πώς διαχειρίζονται:

• Κίνδυνοι για τα ανθρώπινα δικαιώματα

• Περιβαλλοντικές επιπτώσεις

• Εκπομπές πεδίου 3

Αυτό επηρεάζει άμεσα χιλιάδες μεσαίου μεγέθους Έλληνες προμηθευτές. Σύμφωνα με το εξελισσόμενο πλαίσιο δέουσας επιμέλειας της ΕΕ, η μερική ή ανεπαρκής συμμόρφωση μπορεί να οδηγήσει σε αποκλεισμό από παγκόσμιες αλυσίδες αξίας, χαμηλότερη πιστοληπτική ικανότητα και ασφαλιστικές προκλήσεις.

Κοινό λάθος που πρέπει να αποφύγετε

Πολλές επιχειρήσεις εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν την ESG στην αλυσίδα εφοδιασμού ως "αίτημα του πελάτη".
Στην πραγματικότητα, γίνεται ένα άδεια λειτουργίας.

4. Η ασφάλεια στον κυβερνοχώρο γίνεται ρυθμιστικό και ESG ζήτημα

Οι κίνδυνοι στον κυβερνοχώρο αυξάνονται με ταχείς ρυθμούς.

Σύμφωνα με το πλαίσιο NIS2, οι εταιρείες που χαρακτηρίζονται ως "βασικές" ή "σημαντικές" αντιμετωπίζουν σαφείς υποχρεώσεις για:

• Πρόληψη

• Ανθεκτικότητα στον κυβερνοχώρο

• Αντιμετώπιση περιστατικών

• Έλεγχοι και επιθεωρήσεις

Η ασφάλεια στον κυβερνοχώρο δεν είναι πλέον μόνο ένα θέμα πληροφορικής. Αποτελεί μέρος της διακυβέρνησης, της διαχείρισης κινδύνων και των επιδόσεων ESG. Μια σοβαρή παραβίαση μπορεί να βλάψει την εμπιστοσύνη, να διαταράξει τις λειτουργίες και να προκαλέσει κανονιστικές κυρώσεις.

5. Οι δεξιότητες και το ανθρώπινο κεφάλαιο καθορίζουν την ανταγωνιστικότητα

Η αγορά εργασίας για τη βιωσιμότητα αλλάζει.

Η γενική ευαισθητοποίηση σε θέματα ESG δεν είναι πλέον αρκετή. Η ζήτηση αυξάνεται για επαγγελματίες με:

• Τεχνική εμπειρογνωμοσύνη στην υποβολή εκθέσεων ESG

• Δεξιότητες διαχείρισης κινδύνων στην αλυσίδα εφοδιασμού

• Γνώση κανονιστικών ρυθμίσεων και συμμόρφωσης

• Ενημέρωση για την ασφάλεια στον κυβερνοχώρο

Οι εταιρείες που επενδύουν στην κατάρτιση και τις πιστοποιήσεις δημιουργούν εσωτερική ανθεκτικότητα και διατηρούν ταλέντα. Σε αβέβαια περιβάλλοντα, οι άνθρωποι και οι δεξιότητες γίνονται στρατηγικά περιουσιακά στοιχεία.

Τι πρέπει να κάνουν τώρα οι ελληνικές εταιρείες

Το 2026, οι ελληνικές επιχειρήσεις χρειάζονται μια ολοκληρωμένη προσέγγιση. Η ESG, η γεωπολιτική και η διαχείριση κινδύνων πρέπει να συνεργάζονται.

Από την εμπειρία μου, τρεις προτεραιότητες ξεχωρίζουν:

• Μετακίνηση από τη συμμόρφωση με τα ESG στη στρατηγική ESG
  Η ESG θα πρέπει να προστατεύει τα έσοδα, να μειώνει το κόστος και να εξασφαλίζει τη χρηματοδότηση. Είναι ένα επιχειρηματικό εργαλείο, όχι ένα βάρος αναφοράς.

• Χαρτογράφηση των κινδύνων σε όλες τις λειτουργίες και τις αλυσίδες εφοδιασμού
  Η εξάρτηση της Ελλάδας από τις εισαγωγές, τους δρόμους μεταφοράς και την ενέργεια καθιστά τη χαρτογράφηση κινδύνων απαραίτητη. Η ανάλυση σεναρίων και οι εναλλακτικές προμήθειες δεν είναι πλέον προαιρετικές.

• Επενδύστε στους ανθρώπους και την εταιρική κουλτούρα
  Η κατάρτιση, η ασφάλεια και η υπευθυνότητα βελτιώνουν την παραγωγικότητα και τη μακροπρόθεσμη ανθεκτικότητα. Η κουλτούρα έχει σημασία όταν αυξάνεται η αβεβαιότητα.

Συχνές ερωτήσεις

Τι είναι ο κίνδυνος ESG με απλά λόγια;

Ο κίνδυνος ESG αναφέρεται σε περιβαλλοντικούς, κοινωνικούς, διακυβερνητικούς και γεωπολιτικούς παράγοντες που μπορούν να επηρεάσουν τις οικονομικές επιδόσεις, τη φήμη και τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα μιας εταιρείας.

Επηρεάζει πραγματικά η ESG τη χρηματοδότηση;

Ναι. Οι τράπεζες και οι επενδυτές χρησιμοποιούν ολοένα και περισσότερο τα δεδομένα ESG για να τιμολογούν τον κίνδυνο, να καθορίζουν τους όρους δανεισμού και να αποφασίζουν πού θα επενδύσουν..

Αξίζει τον κόπο η ESG για την ανάπτυξη των επιχειρήσεων;

Απολύτως. Οι εταιρείες που ενσωματώνουν στρατηγικά τα ESG βελτιώνουν την ανθεκτικότητά τους, έχουν ευκολότερη πρόσβαση σε κεφάλαια και παραμένουν ανταγωνιστικές σε ασταθείς αγορές.

Τελικές σκέψεις

Σε έναν κόσμο όπου το κόστος, οι κανόνες και οι κίνδυνοι αλλάζουν με ταχείς ρυθμούς, η ESG δεν αφορά πλέον μόνο τη φήμη. Πρόκειται για επιβίωση και ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων.

Οι εταιρείες που αντιμετωπίζουν την ESG ως στρατηγική επιλογή και όχι ως μια άσκηση επιλογής κουτιών, θα είναι καλύτερα προετοιμασμένες για την αβεβαιότητα. Το 2026, η ανθεκτικότητα, η διαφάνεια και η αξιόπιστη εφαρμογή των ESG θα διαχωρίσουν τους ηγέτες από τους υστερούντες.

Το πλήρες άρθρο δημοσιεύθηκε εδώ