Εισαγωγή: στο τέλος του 2025

Καθώς το 2025 πλησιάζει στο τέλος του, η ESG (περιβαλλοντική, κοινωνική και διακυβέρνηση) δεν περιβάλλεται πλέον από ενθουσιασμό ή καινοτομία. Έχει εισέλθει σε μια φάση ρεαλισμός. Παρά τα εντυπωσιακά πρωτοσέλιδα και τις πολιτικές αντιδράσεις, αυτή δεν ήταν η χρονιά που η ESG απέτυχε. Ήταν η χρονιά που ο θόρυβος καταλάγιασε και η ουσία άρχισε.

Από τη συνεργασία μου με οργανισμούς σε διάφορους τομείς και περιφέρειες, είδα από πρώτο χέρι την αλλαγή του τόνου. Τα διοικητικά συμβούλια, οι επενδυτές και τα στελέχη δεν ζητούσαν πλέον εάν Η ESG είχε σημασία. Αντίθετα, ζήτησαν πώς επηρέασε πραγματικές αποφάσεις, διαχειρίστηκε τον επιχειρηματικό κίνδυνο και προστάτευσε τη μακροπρόθεσμη αξία.

Η αλλαγή αυτή ακολουθεί μια ευρύτερη συζήτηση γύρω από την Οι αντιδράσεις ESG και ο αντίκτυπός τους στις στρατηγικές βιωσιμότητας, το οποίο συχνά παρερμηνεύεται ως απόρριψη και όχι ως επαναβαθμονόμηση.

Τι άλλαξε κατά τη διάρκεια του 2025

1. Η υποβολή εκθέσεων ESG έχασε τον κεντρικό της ρόλο

Αν το 2024 κυριαρχήθηκε από τη ρυθμιστική δυναμική, το 2025 έφερε τις συνέπειες. Σημαντικά πλαίσια, όπως το πλαίσιο της ΕΕ Οδηγία για την υποβολή εκθέσεων εταιρικής βιωσιμότητας (CSRD) και το Διεθνές Συμβούλιο Προτύπων Βιωσιμότητας (ISSB) τα πρότυπα έλαβαν σάρκα και οστά. Οι εταιρείες διέθεσαν πόρους σε συστήματα δημοσιοποίησης, εσωτερικούς ελέγχους και υποδομές υποβολής εκθέσεων.

Αλλά μέχρι τα μέσα του έτους, αναφορά κόπωσης προέκυψε. Για πολλούς οργανισμούς, η συμμόρφωση είχε γίνει ο τελικός στόχος και όχι ο αντίκτυπος. Όπως μου είπε ένα μέλος του διοικητικού συμβουλίου μιας παγκόσμιας εταιρείας logistics, "Κατασκευάσαμε μια μηχανή για να αναφέρουμε την ESG, αλλά τι έχει αλλάξει στην πραγματικότητα;"

A Harvard Business Review κομμάτι το αποτύπωσε καλά: ο όγκος δεν ισοδυναμεί με αξία. Οι πιο εξελιγμένες εκθέσεις ESG συχνά απέτυχαν να επηρεάσουν τις πραγματικές επιχειρηματικές αποφάσεις.

Μέχρι το τέταρτο τρίμηνο, είχε διαμορφωθεί μια συναίνεση: η γνωστοποίηση είναι απαραίτητη, αλλά ανεπαρκής. Η υποβολή εκθέσεων πρέπει να συνδέεται με τη βασική στρατηγική. Διαφορετικά, κινδυνεύει να γίνει θόρυβος.

 Παράδειγμα:

Μια ευρωπαϊκή κατασκευαστική εταιρεία, την οποία συμβούλεψα, μείωσε τις γνωστοποιήσεις ESG κατά 30%, εστιάζοντας μόνο σε σημαντικούς κινδύνους και σαφείς μετρήσεις που συνδέονται με την αποζημίωση των διευθυντικών στελεχών. Το αποτέλεσμα; Ισχυρότερη δέσμευση του διοικητικού συμβουλίου, πιο σχετικές συζητήσεις με τους επενδυτές και καλύτερη ευθυγράμμιση με τις επιχειρηματικές προτεραιότητες.

Αυτό δεν αποδυναμώνει την ESG. Την ενισχύει απαιτώντας την ουσία έναντι της μορφής.

2. Οι προσδοκίες των επενδυτών έγιναν πιο απαιτητικές

2025 είδε ένα εκλέπτυνση, όχι υποχώρηση, στις βιώσιμες επενδύσεις. Η ιδέα ότι η επένδυση ESG ήταν "νεκρή", έκανε τους τίτλους να κάνουν κλικ, αλλά δεν ανταποκρινόταν στην πραγματικότητα.

Αντίθετα, οι επενδυτές έγιναν πιο επιλεκτική και εκλεπτυσμένη. Σύμφωνα με Reuters Βιωσιμότητα, τα κεφάλαια έρευσαν προς τις εταιρείες με αξιόπιστα σχέδια μετάβασης, ελέγξιμα δεδομένα, και μηχανισμοί διακυβέρνησης για τη διαχείριση των κινδύνων ESG.

Αυτή η εξέλιξη ενισχύει ένα κρίσιμο σημείο που συχνά παραβλέπεται: η σχέση μεταξύ βιωσιμότητας και μακροπρόθεσμης επιχειρηματικής αξίας, ιδίως όταν η ESG ενσωματώνεται στη στρατηγική και δεν αντιμετωπίζεται ως επικοινωνιακή άσκηση.

Η εποχή των αόριστων δεσμεύσεων έχει τελειώσει.

Το Project Syndicate τόνισε αυτή τη στροφή, ζητώντας ρεαλισμό και όχι μόνο φιλοδοξίες. Οι κίνδυνοι από την οικολογική πλύση έγιναν τόσο κίνδυνοι φήμης όσο και κανονιστικοί. Τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα αντιμετώπιζαν πιέσεις να αποδείξει ότι οι ισχυρισμοί περί βιωσιμότητας δεν ήταν απλώς μάρκετινγκ.

Παράδειγμα:

Μια αμερικανική ενεργειακή εταιρεία που διατυμπάνιζε στόχους μηδενικού καθαρού κέρδους χωρίς επιχειρησιακά σχέδια αντιμετώπισε την αποεπένδυση των επενδυτών το δεύτερο τρίμηνο. Εν τω μεταξύ, ένας μεσαίου μεγέθους ανταγωνιστής με σταδιακό, ρεαλιστικό οδικό χάρτη απεξάρτησης από τον άνθρακα εξασφάλισε μια έκδοση πράσινων ομολόγων ύψους $1,2 δισ. που υπερκαλύφθηκε σε 36 ώρες.

Το νέο μάντρα των επενδυτών; Εμπιστοσύνη, όχι λόγια.

3. Η ESG έγινε γλώσσα κινδύνου

Ίσως η πιο βαθιά αλλαγή το 2025 ήταν ο τρόπος με τον οποίο η ESG ενσωματώθηκε στην διαχείριση επιχειρηματικού κινδύνου. Ο κλιματικός κίνδυνος, η πίεση του νερού, η απώλεια βιοποικιλότητας και η κοινωνική αστάθεια δεν αντιμετωπίζονταν πλέον ως περιφερειακές ανησυχίες. Έγιναν βασικοί λειτουργικοί και χρηματοοικονομικοί κίνδυνοι.

Η έρευνα του Bruegel διερεύνησε πώς οι περιβαλλοντικοί κίνδυνοι είναι πλέον συνυφασμένοι με την οικονομική ανταγωνιστικότητα. Ομοίως, η Κληροδότημα Carnegie συνδεδεμένο ESG με γεωπολιτικός κίνδυνος, σημειώνοντας ότι τα τρωτά σημεία της αλυσίδας εφοδιασμού και οι συγκρούσεις πόρων αποτελούν όλο και περισσότερο ζητήματα ESG στον πυρήνα τους.

Οι εταιρείες άρχισαν να θέτουν νέα ερωτήματα:

• Πώς επηρεάζει η άνοδος της στάθμης της θάλασσας τις παράκτιες υποδομές μας;

• Πώς θα μπορούσε η απώλεια της βιοποικιλότητας να διαταράξει τις γεωργικές εισροές;

• Ποιοι κοινωνικοί κίνδυνοι θα μπορούσαν να αποσταθεροποιήσουν τις βασικές αγορές εργασίας;

Αυτό το διαμόρφωση κινδύνου μετέφερε την ESG από την περιφέρεια των ετήσιων εκθέσεων στις συζητήσεις στρατηγικής σε πραγματικό χρόνο.

Παράδειγμα:

Ένας παγκόσμιος όμιλος τροφίμων και ποτών άρχισε να ενσωματώνει τον κλιματικό κίνδυνο σε όλες τις νέες εισόδους στην αγορά. Περιοχές με ακραία λειψυδρία ή πολιτική αστάθεια προκαλούν τώρα τη μοντελοποίηση οικονομικών σεναρίων. Η ESG δεν είναι μια ξεχωριστή διαδικασία, είναι ενσωματωμένη στην αξιολόγηση του κινδύνου.

Τι έμαθαν οι επαγγελματίες ESG το 2025

Αυτή ήταν επίσης μια καθοριστική χρονιά για Επαγγελματίες ESG. Ο ρόλος εξελίχθηκε ραγδαία και μαζί του οι προσδοκίες.

Η τεχνική εμπειρογνωμοσύνη στη λογιστική εκπομπών ή στα πλαίσια ESG δεν ήταν πλέον αρκετή. Οι οργανισμοί αναζητούσαν επαγγελματίες που μπορούσαν:

• Ερμηνεία των δεδομένων ESG σε οικονομικούς όρους

• Αμφισβήτηση των παραδοχών

• Καθίστε στο ίδιο τραπέζι με τους CFOs και τους CROs

• Να επικοινωνείτε αξιόπιστα με τους επενδυτές και τις ρυθμιστικές αρχές

Το οι πιο πολύτιμοι ηγέτες ESG ήταν εκείνοι που κατανοούσαν τόσο τη βιωσιμότητα όσο και το επιχειρηματικό μοντέλο λειτουργίας.

Πολλές ομάδες ESG μετακινήθηκαν, οργανωτικά και φυσικά, πιο κοντά σε τμήματα χρηματοδότησης, κινδύνου και στρατηγικής. Λίγες μάλιστα αναφέρονταν απευθείας σε διευθύνοντες συμβούλους ή σε επιτροπές ελέγχου.

 Παράδειγμα:

Μια σκανδιναβική τράπεζα μετέφερε τον επικεφαλής της ESG στο γραφείο επικεφαλής κινδύνου το γ' τρίμηνο, ενσωματώνοντας τη βιωσιμότητα στις πιστωτικές αξιολογήσεις, την αναδοχή και την ανάλυση χαρτοφυλακίου. Η κίνηση αυτή σηματοδότησε τόσο στους εργαζομένους όσο και στους μετόχους ότι η ESG είχε ωριμάσει σε μια στρατηγική πειθαρχία.

Τελικός προβληματισμός: 2025

Το 2025 δεν σήμανε το τέλος της ESG. Σηματοδότησε το τέλος της επιτελεστική ESG.

Τα χρόνια των γυαλιστερών φυλλαδίων, των μεγάλων δεσμεύσεων και των συμβολικών χειρονομιών είναι πίσω μας. Αυτό που μένει είναι σοβαρότερα, πιο στρατηγικό, και πιο απαιτητικό. Η ESG έχει μετατραπεί από ένα εργαλείο επικοινωνίας σε ένα πλαίσιο διακυβέρνησης, από ένα μήνυμα μάρκετινγκ σε ένα σύστημα διαχείρισης κινδύνων.

Οι οργανισμοί που θα υιοθετήσουν αυτή τη στροφή θα είναι σε καλύτερη θέση, όχι μόνο για τη συμμόρφωση με τις κανονιστικές διατάξεις ή την έγκριση των επενδυτών, αλλά και για ανθεκτικότητα και συνάφεια σε έναν κόσμο επιταχυνόμενης περιβαλλοντικής και κοινωνικής αναστάτωσης.

Τι θα ακολουθήσει

Κοιτάζοντας προς το 2026 και μετά, η ESG θα συνεχίσει να εξελίσσεται, αλλά θα το κάνει σε σκληρότεροι, πιο ειλικρινείς όροι. Οι εταιρείες θα κρίνονται λιγότερο για το τι λένε και περισσότερο για το τι μέτρηση, ενσωμάτωση και παράδοση. Η ESG θα γίνεται όλο και περισσότερο δυσδιάκριτη από τη χρηστή διακυβέρνηση, την ισχυρή στρατηγική και τη συνετή διαχείριση κινδύνων.

Και αυτό ακριβώς θα έπρεπε να είναι.